Ministria e Integrimit Evropian ka Organizuar Konferencën “Dimensioni Gjinor i Procesit të Integrimit Evropian në Kosovë”

January 30, 2018
Ministria e Integrimit Evropian ka organizuar konferencën “Dimensioni gjinor i procesit të Integrimit Evropian në Kosovë”
Konferencen e hapi Ministrja e Integrimive Evropiane Znj. Dhurata Hoxha, e cila tha" se fuqizimi i rolit të gruas në biznes dhe ndërmarrësi është prioritet i shoqërisë kosovare. Është kënaqësi që çdo ditë e më shumë shohim gra të fuqishme në profesione të ndryshme, duke portretizuar fuqizimin e gruas si një qëllim të përbashkët që na bashkon përtej vështirësive sociale ekzistuese në Kosovë.
Rruga e integrimeve evropiane e Kosovës mund të na ndihmojë të përparojmë në këtë drejtim. Barazia Gjinore është ankoruar si një vlerë e përbashkët e shteteve anëtare të BE në Traktatin e Lisbonës të vitit 2007.Ajo shprehet gjithashtu në Kartën e BE-së për të Drejtat Themelore, neni 23, i cili parasheh që Barazia midis burrave dhe grave duhet të sigurohet në të gjitha fushat, duke përfshirë punësimin, punën dhe pagën”theksoi Ministrja, Dhurata Hoxha .

Ambasadori i Gjermanisë, Christian Heldt, i cili mori pjese në këtë konference tha se gratë në vendimmarrje kanë një kualitet të lartë të lidershipit.Gratë në vendimmarrje të brendshme kanë një kualitet lidershipi,nëse ato nuk janë në cilësin vendimmarrëse  në administratë publikë në biznes dhe shoqëria ather  tërsis së potencialit  i mungon gjysma e potencialit të shoqërisë" theksoi Ambasadori i Gjermanisë.

Edi Gusia, Kryshefe Ekzekutive në Agjencinë për Barazi Gjinore, tha se "Ne kemi filluar ta gjejmë vlerën, dhe ta shohim domosdoshmërinë e barazisë gjinore në procesin e integrimit evropian dhe ajo ende mbetet në margjinat e procesit. Për sa kohë vet instrumentet që shtyjnë procesin e integrimit evropian duke qene neutral nga aspekti gjinorë, ose te pamjaftueshme me elementin gjinore nuk do te kemi procese të integrimit evropian në koherence me vlerat e Integrimit Gjinore. Ajo që duhet të vemë në dukje është që mungesa të tilla na shfaqen në dokumentet që ne i prodhojmë, për shkak të një direktive të varfër me rekomandime dhe detyrime pro gjinore, dhe kjo domosdoshmërisht  do të reflektohet me dokumente pamjaftueshmërish të konsoliduar me perspektiven gjinore. Dhe këtu mund t'ju sjelle të dy anët e medaljes me një shembull:  

a)  Skema Young cell e komisionit , është e vërtetë që përfaqësimi gjinore është i kënaqshëm, dhe vajza dhe djem nga Kosova si profesionist/e të ri  përfituan shumë, por ajo që vihet në pikëpyetje është sa prej tyre kane përfituar ndonjë burse për të studiuar çështjet gjinore, dhe të mos harrojmë se edhe programet akademike që ata kane ndjekur janë shpeshherë ‘neutrale në aspektin gjinorë’ ose pamjaftueshmërisht bartin prespektiven gjinore, pasi ky është një problem që vihet re në kurikulen e arsimit terciare në tëre Bashkimin Evropian.

Natyrisht qe ne kemi përfituar nga dija e tyre, por do të përfitonim eme shume sikurse këta djem dhe vajza të reja të kishin një qasje dhe kuptim tjetër ndaj çështjeve gjinore dhe që do të ishte reflektuar në dokumente zyrtare me të mira për nga përfshirja cilësore e perspektives gjinore.

Ne  po ashtu përfitojmë nga iniciativat që Komisioni ndërmerr për konsolidimin socio ekonomik të vet Unionit, por duke ju kërkuar vendeve te Ballkanit perëndimorë që ti bashkëngjiten këtyre iniciativave, dhe sjell këtu shembullin e strategjisë Evropiane per zhvillim socio ekonomik te quajtur Horizonti 20-20, konceptualish edhe Strategjia nacionale për zhvillimin ekonomik te Kosovës ndjek të njëjtat parime, dhe  per herë të pare në një dokument strategjik të këtij lloji Komisioni Evropian flet për rritje gjithëpërfshirëse dhe jo thjeshtë për zhvillim apo rritje ekonomike siç e kemi dëgjuar për vite me radhë .

Rritja gjithë përfshirëse do te thotë përfshirje aktive të grave dhe burrave me qasje të barabarte dhe mundësi te barabarta. Parimisht të dy këto  dokumente flasin për rritje gjithëpërfshirëse por kur vijmë në zhvillimin e hapave konkret në të dy rastet përballemi me faktin ku perspektiva gjinore dhe fuqizimi i grave le për të dëshiruar qofte njeri qofte tjetri dokument, pasi që kane aktivitetet minimale që nuk dalin nga fusha tradicionale që jemi mësuar ti shohim gratë, pra kjo lloj shkrirje e parimit të rritjes gjithëpërfshirëse nuk na siguron arritjen e qëllimeve me të cilat kemi hartuar këta dokumente. P. sh te Strategjia zhvillimore kemi vetëm dy veprime kopshtet publike dhe qasja në prona, duke përjashtuar të gjitha domenet e tjera dhe duke e lënë të pa prekur marrëdhëniet institucionale gjinore dhe pa ri-ndërmarrje te marrëdhënieve gjinore institucionale nuk mund të ketë zhvillim gjithëpërfshirës.

b) Natyrisht që ne përfitojmë edhe nga krijimi dhe përdorimi i instrumenteve që kane marre rrugë brenda BE-s,  dhe dua te përmend këtu Strategjinë për rregullim me të mirë që përmes instrumenteve të matjes së ndikimit për gjithë politikat apo legjislacionin e propozuarkërkon të hartohen mbi bazën e evidencës faktike, dhe të kemi politika publike të mirë të informuara të cilat nuk lejojn  mënjanë perspektiven gjinore dhe synojmë të matim ndikimin e ndërhyrjeve të mundshme pozitive apo negative mbi burrat dhe gratë si dhe segmente të caktuara shoqërore brenda këtyre dy grupeve shoqërore.Me mbështetjen e SIDA’S  është bere instrumenti dhe manuali për vlerësimin e ndikimit gjinorë  i cili do të testohet, në mënyrë që institucionet te njoftohen dheaftësohen për matjen e ndikimit gjinore te draft akteve të ardhshme.   

c)  Iniciativa tjetër për buxhetimin gjinore së bashku me analizën e impaktit janë instrumente të asaj qe e njohim si ‘gender mainstreaming’, që bazën e ka tek definicionet e Këshillit te Evropës dhe jemi duke punuar në drejtim të hartimit të akteve nene ligjore të cili do të ofrojn më shumë qartësi se si duhet zbatuar dhe planifikuar buxhetin me perspektivë gjinore. .

d)     Indeksi i Barazisë Gjinore të cilin planifikojmë ta realizojmë me ndihmën e Institutit Evropian për Barazi Gjinore, është në të njëjta standarde dhe platforma tashmë tevendosura nga institucione si Eurostati dhe EIGE në të cilat ne ftohemi si përfaqësues te barabarte dhe të rregullt .

e)      PKBGJ është platforma e punës, ose thënë më mirë ombrella institucionale për  veprim për institucionet e Kosoves drejt ndërmarrjes se veprimeve për arritjen e barazisë gjinore në nivel vendi. Kjo është një politike publike obliguese për të gjitha intstitucionet . Siç jeni të njoftuar ky plan veprimi është në proces të hartimit  nën udhëheqjen e ABGJ-së me mbështetjen e SIDA’s, në një proces ndërsektorial dhe me angazhimin e shoqërisë civile dhe universitetit, dhe do të fokusohet në tre shtylla

•     Fuqizimin Ekonomik te grave dhe vajzave

•     Zhvillimi njerëzorë, rolet gjinore dhe mediat

•     Qasja ne drejtësi dhe siguri

Sa i përket analizës gjinore e cila bëhet në baza te rregullta dua të vë në dukje që vetëm vitin e kaluar kemi ofruar komente për 27 draft ligje e draft politika publike me perspektivë gjinore, por ajo që është për tu shqetësuar është mungesa e vullnetit institucional për të inkorporuar perspektiven gjinore përmes rishikimeve dhe komenteve që kemi prezantuar , duhet ta kemi të qarte se përpara se të dalim në konsultime me bashkëpunëtorët e jashtëm institucionet e Kosovës duhet të sigurohen të sigurojnë gjithë përfshirjen institucionale, dhe duhet te kuptohet që mekanizmat gjinorë ne Kosovë janë pjesë e këtyre institucioneve dhe janë aktore me mandat te përcaktuar për të siguruar përfshirjen e perspektives gjinore në gjithë instrumentet politiko ligjore që institucionet hartojnë dhe aprovojnë. Prandaj ekspertiza e ofruar ose anashkaluar e mekanizmave gjinorë mes të cilave ABGJ dhe zyrtaret për barazi gjinore nuk duhet trajtuar si një mundësi por si një domosdoshmëri.

Nga pikëpamja institucionale dua te vë ne dukje se në të gjitha dokumentet e fundit të lëshuara nga Komisioni Evropian kërkohet vendosja e zyrtarëve për barazi gjinore si dhe krijimi i institucioneve më të larta të strukturave për barazi gjinore të cilat duhet të pozicionohen në nivelet më larta , fatmirësisht Kosova i ka paraprijë këtij procesi dhe që nga viti 2004 ABGJ është në kuadër të  ZKM-s dhe mekanizmat gjinore janë në të gjitha ministritë e linjës dhe komuna si dhe institucione tjera publike. Andaj duhet te fuqizojmë atë qe i kemi si praktike të mirë, të thellojmë bashkëpunimin, të kërkojmë llogaridhënie dhe transparencë për procese dhe mekanizma" theksoi Znj.Gusia .